Với nhiều gia đình Việt Nam, việc vợ hoặc chồng được làm việc hợp pháp tại Canada là yếu tố quyết định tính khả thi tài chính của cả kế hoạch du học hay đi làm. Tuy nhiên, giấy phép lao động mở cho vợ/chồng (Spousal Open Work Permit – SOWP) không còn được cấp rộng rãi như trước. Kể từ ngày 21/1/2025, IRCC đã thu hẹp đáng kể điều kiện, và đến ngày 4/3/2026, IRCC tiếp tục cập nhật hướng dẫn xét duyệt cho diện vợ/chồng du học sinh (mã C42) với một quy định mới về học kỳ cuối.
Bài viết này tổng hợp các điều kiện hiện hành dựa trên thông báo chính thức của IRCC và hướng dẫn xét duyệt đã được cập nhật, để gia đình bạn có thể đánh giá hồ sơ trước khi lên kế hoạch.
1. Bối cảnh: Thay đổi từ ngày 21/1/2025
Theo thông báo của IRCC có hiệu lực từ 21/1/2025, giấy phép lao động mở cho thành viên gia đình của người cư trú tạm thời chỉ còn áp dụng cho một số nhóm cụ thể. Những điểm chính:
Vợ/chồng của du học sinh chỉ đủ điều kiện nếu người học theo học chương trình thạc sĩ kéo dài từ 16 tháng trở lên, chương trình tiến sĩ, hoặc một số chương trình chuyên ngành được chỉ định.
Vợ/chồng của lao động nước ngoài chỉ đủ điều kiện nếu người lao động làm nghề thuộc nhóm TEER 0 hoặc 1, hoặc một số nghề TEER 2, 3 thuộc các lĩnh vực thiếu hụt lao động hoặc ưu tiên của chính phủ.
Con phụ thuộc của lao động nước ngoài không còn đủ điều kiện xin giấy phép lao động mở.
Giấy phép đã cấp trước đó vẫn có hiệu lực đến hết hạn.
2. Vợ/chồng của du học sinh (mã C42)
Người học (người nộp đơn chính) phải có study permit hợp lệ và đang theo học một trong các chương trình sau:
Thạc sĩ từ 16 tháng trở lên. Nếu thư xác nhận nhập học ghi thời lượng dạng khoảng (ví dụ "12–18 tháng"), mức tối thiểu của khoảng đó phải từ 16 tháng. Chương trình dưới 16 tháng không đủ điều kiện.
Tiến sĩ (PhD).
Một số chương trình chuyên ngành theo danh sách của IRCC, bao gồm các ngành như y khoa, nha khoa, luật, kỹ sư, điều dưỡng, dược, giáo dục, cùng một số chương trình thí điểm được tỉnh bang/vùng lãnh thổ chỉ định.
Chương trình cao đẳng (college diploma), chứng chỉ sau đại học (post-graduate certificate) và phần lớn chương trình cử nhân không còn đủ điều kiện cho hồ sơ mới. Đây là điểm đặc biệt quan trọng với du học sinh Việt Nam, vì phần lớn hồ sơ du học Manitoba trước đây là chương trình college.
Quy định học kỳ cuối (từ 4/3/2026): IRCC đã cập nhật hướng dẫn cho cán bộ xét duyệt: nếu người học đang ở học kỳ cuối của chương trình tại thời điểm nộp đơn, hồ sơ C42 sẽ bị từ chối. Quy định này áp dụng cả với hồ sơ gia hạn. Lý do được IRCC đưa ra là người học ở học kỳ cuối không còn được xem là "đang theo đuổi việc học" theo mục đích của chương trình. Hồ sơ nộp trước ngày 4/3/2026 được xét theo quy định cũ.
Ngoài ra, với giấy phép cấp trước 21/1/2025, hồ sơ gia hạn chỉ được xem xét nếu người học vẫn tiếp tục cùng chương trình và thời hạn xin gia hạn trùng với thời hạn study permit.
3. Vợ/chồng của lao động nước ngoài
Người lao động (người nộp đơn chính) phải đáp ứng đồng thời:
Nghề nghiệp: thuộc TEER 0 hoặc TEER 1 (quản lý, chuyên môn), hoặc thuộc danh sách nghề TEER 2 và 3 được IRCC chỉ định trong các lĩnh vực: khoa học tự nhiên và ứng dụng, xây dựng, y tế, tài nguyên thiên nhiên, giáo dục, thể thao và quân sự. Nghề TEER 4 và 5 nhìn chung không đủ điều kiện.
Thời hạn giấy phép: work permit của người lao động phải còn ít nhất 16 tháng tại thời điểm vợ/chồng nộp đơn.
Ví dụ: một người làm cook (NOC 63200, TEER 3) với work permit còn 12 tháng sẽ không đáp ứng điều kiện về nghề lẫn thời hạn. Ngược lại, một kỹ sư phần mềm (TEER 1) với work permit còn 20 tháng có thể đáp ứng điều kiện cơ bản.
4. Các trường hợp ngoại lệ
Vợ/chồng thuộc diện các hiệp định thương mại tự do (ví dụ CUSMA, CETA) không bị ảnh hưởng bởi các giới hạn trên.
Các trường hợp đang chuyển tiếp sang thường trú nhân – chẳng hạn người được bảo lãnh vợ/chồng nộp hồ sơ trong Canada, hoặc gia đình của người đã nộp hồ sơ PR và đáp ứng điều kiện các chính sách tạm thời liên quan – được xét theo quy định riêng.
5. Chứng minh mối quan hệ
Người nộp đơn cần chứng minh mối quan hệ thật: giấy đăng ký kết hôn đối với vợ chồng; với quan hệ chung sống như vợ chồng (common-law), cần bằng chứng đã sống chung liên tục ít nhất 12 tháng (hợp đồng thuê nhà chung, hóa đơn, tài khoản chung, v.v.). Với hồ sơ nộp từ Việt Nam, giấy tờ tiếng Việt cần bản dịch công chứng sang tiếng Anh hoặc tiếng Pháp.
6. Gợi ý hành động thực tế
Kiểm tra chương trình học trước khi nộp hồ sơ du học. Nếu mục tiêu là vợ/chồng đi cùng và làm việc, hãy xác nhận thời lượng chương trình thạc sĩ ghi trên thư mời nhập học là từ 16 tháng.
Canh thời điểm nộp đơn. Với diện du học, không để hồ sơ SOWP (kể cả gia hạn) rơi vào học kỳ cuối. Với diện lao động, nộp khi work permit của người chính còn từ 16 tháng.
Xác định chính xác mã NOC và nhóm TEER của công việc người chính dựa trên mô tả công việc thực tế, không chỉ dựa vào chức danh.
Chuẩn bị bằng chứng mối quan hệ đầy đủ ngay từ đầu để hạn chế yêu cầu bổ sung.
Xem xét lộ trình dài hạn: khi người chính có đề cử tỉnh bang (ví dụ MPNP) hoặc nộp hồ sơ PR, tình trạng giấy phép của vợ/chồng có thể được xét theo các chính sách khác.
Kết luận
SOWP vẫn tồn tại, nhưng điều kiện hiện nay phụ thuộc chặt chẽ vào loại chương trình học, nhóm nghề nghiệp, thời hạn giấy phép còn lại và thời điểm nộp đơn. Các quy định này được IRCC cập nhật định kỳ, vì vậy thông tin cần được đối chiếu với hướng dẫn hiện hành tại thời điểm nộp hồ sơ.
Để hiểu sâu hơn về điều kiện giấy phép lao động mở cho vợ/chồng, đề cử tỉnh bang Manitoba và các lộ trình phù hợp với hồ sơ cụ thể của gia đình bạn, hãy liên hệ trao đổi trực tiếp với Nonsuch Immigration qua Zalo 0946 749 585 hoặc WhatsApp 204 963 9288.
Bài viết mang tính thông tin chung, không thay thế tư vấn pháp lý cho từng hồ sơ cụ thể.
Bắt đầu hành trình của bạn
Bước đầu tiên quan trọng hơn bạn nghĩ.
Đặt lịch tư vấn miễn phí để mình đánh giá hồ sơ và tư vấn con đường phù hợp nhất với bạn.
